Een rekening met samengestelde rente voegt bijgeschreven rente toe aan het saldo, zodat die rente zelf ook rente kan opleveren. Wat dat in de praktijk betekent, hangt af van de rente, de bijschrijvingsmomenten en de voorwaarden van de rekening.

Wat samengestelde rente op een rekening betekent

Samengestelde rente is rente over het oorspronkelijke bedrag én over rente die eerder aan het saldo is toegevoegd. De term zegt op zichzelf niet welk rentepercentage een rekening biedt of hoe vaak de rente wordt bijgeschreven. De rekeningvoorwaarden bepalen ook of de rente vast of variabel is en welke kosten en opnamevoorwaarden gelden.

Dat onderscheid is belangrijk bij het vergelijken van rekeningen. Een rentepercentage vertelt niet op zichzelf wanneer de bank rente berekent of bijschrijft, en bijgeschreven rente groeit alleen mee als het saldo daarna opnieuw rente oplevert.

Zo bereken je de aangroei

Een formule voor samengestelde rente met pijlen naar de huidige en toekomstige waarde, de rente en het aantal perioden.

Bij een vast percentage en zonder extra stortingen of opnames is de formule A = P × (1 + i)^t. A is het eindsaldo, P het beginsaldo, i de rente per periode als decimaal en t het aantal renteperioden. De rente en het aantal perioden moeten dezelfde tijdseenheid gebruiken.

Stel: je zet € 1.000 op een rekening met een vaste rente van 5% per jaar en laat het bedrag twee jaar staan. Bij jaarlijkse samengestelde rente wordt de berekening € 1.000 × 1,05². Het eindsaldo is dan € 1.102,50. Bij enkelvoudige rente, die elk jaar alleen over het oorspronkelijke bedrag wordt berekend, is het eindsaldo € 1.100.

Berekening met € 1.000 en 5% rente per jaarEindsaldo na twee jaar
Enkelvoudige rente€ 1.100
Samengestelde rente, jaarlijks bijgeschreven€ 1.102,50

Dit is een rekenvoorbeeld, geen aanbod voor een rekening. Het verschil ontstaat doordat bij samengestelde rente de rente uit het eerste jaar in het tweede jaar ook meetelt.

Wat de bijschrijvingsfrequentie verandert

Bij hetzelfde nominale jaarpercentage kan vaker bijschrijven het effectieve rendement verhogen. Bij € 1.000 en een nominale rente van 5% per jaar geeft jaarlijkse bijschrijving na één jaar € 1.050. Bij maandelijkse bijschrijving, met 5% gedeeld door twaalf per maand, wordt dat ongeveer € 1.051,16. Dit voorbeeld veronderstelt dat het percentage en de voorwaarden het hele jaar gelijk blijven.

De formule voor meerdere perioden per jaar is A = P × (1 + r/n)^(nt). Daarbij is r het nominale jaarpercentage, n het aantal renteperioden per jaar en t het aantal jaren. Gebruik voor een rekening altijd de rentegrondslag en bijschrijvingsfrequentie die in de voorwaarden staan.

De formule in één oogopslag

Wat maandelijkse stortingen veranderen

Een animatie van Memorias de Tiburón vergelijkt enkelvoudige en samengestelde groei met hypothetische voorbeelden, waaronder scenario’s met een aangenomen jaarlijks rendement van 8% voor de S&P 500.
Een rekenvoorbeeld dat maandelijkse inleg, totale inleg en het berekende eindsaldo bij samengestelde groei vergelijkt.

Vaste stortingen zijn extra inleg, geen rente. Het eindsaldo hangt dan ook af van het bedrag, het stortingsmoment, de frequentie, het rendement en de looptijd. Geld dat aan het begin van een periode wordt gestort, kan langer rendement opleveren dan geld dat aan het eind van die periode binnenkomt.

Een rekenvoorbeeld gebruikt een inleg van € 100 aan het einde van elke maand, tien jaar lang, met een verondersteld rendement van 5% per jaar en maandelijkse samengestelde groei. De totale inleg is € 12.000; het berekende eindsaldo is ongeveer € 15.528. Dat percentage is een aanname voor de berekening, geen gegarandeerd rendement.

Wat je in de rekeningvoorwaarden controleert

Controleer eerst of het product een bankdeposito of een belegging is. Bij een deposito bepalen de voorwaarden de rente, de berekening en de bijschrijving. Bij een belegging is het rendement afhankelijk van de beleggingsresultaten en kan de waarde dalen. Een berekening met een vast rentepercentage voorspelt dus niet wat een belegging zal opleveren.

Lees daarna hoe de rente wordt berekend en bijgeschreven, of het percentage vast of variabel is, en welke kosten of voorwaarden voor toegang tot je geld gelden. Als je bedragen wilt toevoegen, controleer ook wanneer die stortingen meetellen. Met die gegevens kun je de formule invullen zonder aan te nemen dat een rentepercentage of een rekeningnaam op zichzelf het hele rendement beschrijft.

Een voorbeeld met € 100.000 laat zien waarom het percentage en de looptijd nodig zijn: bij een hypothetische vaste rente van 5% per jaar, jaarlijks samengesteld gedurende twee jaar, wordt het saldo € 110.250. Dat is € 10.250 rente vóór belastingen, kosten of opnames; het is geen actuele rekeningaanbieding.

Samengestelde rente kan ook tegenvallen

Een uitleg van Cristina Dayz over de grenzen van samengestelde rente, met aandacht voor verliezen, inflatie, kosten en schulden.

Bij een belegging kan de waarde dalen. Eerdere opbrengsten maken een toekomstige winst niet zeker, en kosten of inflatie kunnen het resultaat voor de belegger beïnvloeden. Samengestelde groei is een rekenmechanisme, geen belofte dat het saldo stijgt.

Cristina Dayz bespreekt in haar uitleg onder meer koersverliezen, inflatie, kosten en oplopende schulden: